On Küçük Zenci İncelemesi

On Küçük Zenci (And Then There Were None), 100 milyondan fazla satışıyla tüm zamanların en çok satan polisiye romanıdır ve bu unvanı boşuna almıyor. Agatha Christie 1939'da yazdığı bu romanda, kapalı oda gizemi türünü mükemmelliğe taşıdı: 10 yabancı, ıssız bir adadaki bir konağa davet edilir, hiçbir bağlantıları yoktur, ancak hepsinin gizli bir geçmişi vardır. Sonra teker teker ölmeye başlarlar, ve katil onlardan biridir. Adada sadece 10 kişi olduğu için katilin de aynı tehlike altında olması, romanın matematiksel ustalığının ilk işaretidir.

Christie'nin kurgu zekâsı bu romanda dorukta. Her karakter gerçek bir suçlu, geçmişteki bir cinayetten sorumlu, ve okuyucu hangi karakterin masum, hangisinin cani olduğunu sürekli sorgular. İpuçları açıkça yazılmış olmasına rağmen final, neredeyse tüm ilk kez okuyanları şaşırtır. Christienin başarısı sadece "kim" sorusunun cevabında değil, "nasıl" ve "neden" sorularını da aynı zarafetle yanıtlamasında. Romanın yapısı, sonraki on yıllarda yüzlerce filme, diziye ve oyuna ilham verdi, Cube'dan Sawa, Knives Out'tan The Hateful Eighte kadar.

Altın Kitaplar'ın Gönül Suveren çevirisi, Türkçe'de Christie okumak için altın standart kabul ediliyor. 256 sayfalık kompakt bir metin; yazar tek bir gereksiz cümle bile kullanmamış. Roman, başlık tartışmaları nedeniyle dünya genelinde "And Then There Were None" olarak yayımlanıyor; Türkiye'de hâlâ "On Küçük Zenci" başlığıyla bilinse de bazı yeni baskılarda farklı çevirilerle karşılaşabilirsiniz. Ne adla okursanız okuyun, bu roman polisiye türünün zirvelerinden biridir. Bir gecede bitirebileceğiniz, ama yıllarca aklınızdan çıkmayacak bir başyapıt, okumadıysanız, polisiyeye dair önemli bir parça eksik demektir.