Sıfırdan Bire İncelemesi

Peter Thiel'in Sıfırdan Bire'si, son on yılın en provokatif ve düşündürücü girişimcilik kitaplarından biri. PayPal'ı kuran, Facebook'a ilk dış yatırımı yapan ve Palantir'i büyüten Thiel, Silikon Vadisi'nin en zeki ve aynı zamanda en tartışmalı düşünürlerinden biri. Kitap, Stanford'da verdiği bir dersin notlarından doğmuş ve bu nedenle yoğun ama çarpıcı bir biçimde damıtılmış fikirlerle dolu.

Kitabın temel tezi devrimci: gerçek değer yaratımı "1'den n'e" (var olanın kopyalanması) değil, "0'dan 1'e" (yepyeni bir şeyin yaratılması) gerçekleşir. Bu çerçeveden Thiel kapitalizmin alıştırıldığımız anlatısını da sorguluyor: ona göre rekabet kaybedenlerin oyunudur; gerçek başarı tekelleri inşa etmektir. Google'ın "rekabet etmiyoruz" diyerek aslında tekelini gizlediğini, gerçek girişimcinin rekabetten kaçınması gerektiğini savunuyor. Bu argüman ekonomik ortodoksiye meydan okuyor ve okuyucuyu derinden düşündürüyor. "Last mover advantage" kavramı, "secret" kavramı ve teknoloji-toplum ilişkisi üzerine bölümler bir başyapıt niteliğinde.

Ümit Şensoy'un Türkçe çevirisi yüksek kalitede ve kavramları başarıyla aktarıyor. Kitap kısa (224 sayfa) ama yoğun, her sayfa düşünülerek okunmalı. Tek eleştirel nokta, Thiel'in politik görüşlerinin (liberteryen, kontrokültür) zaman zaman metne yansıması ve bazı okuyucuları rahatsız edebilmesi. Ayrıca odak teknoloji startuplarına çok dar, geleneksel iş modellerine uygulanabilirliği sınırlı. Yine de bir teknoloji girişimcisi, yatırımcı veya inovasyonla ilgilenen biri için Sıfırdan Bire vazgeçilmez bir başucu kitabıdır.