Alef İncelemesi

Jorge Luis Borges'in "Alef"i, 20. yüzyıl dünya edebiyatının köşe taşlarından biridir. 1949'da yayımlanan bu kitap, sadece edebiyatı değil; felsefeyi, matematik düşüncesini ve metafiziği de derinden etkilemiş bir başyapıttır. İçindeki 17 hikaye, sonsuzluk, zaman, kimlik, evren, kütüphaneler, aynalar ve labirentler gibi Borges'İn vazgeçilmez temalarını işliyor. Her hikaye küçük bir evren, küçük bir bulmaca ve küçük bir felsefi tezdir.

Kitaba adını veren "Alef", evrenin tüm noktalarını aynı anda içeren mistik bir nokta üzerine inşa edilmiş bir hikayedir ve edebiyat tarihinin en etkileyici metaforlarından birini sunar. "Ölümsüz", "Zâhir", "Tanrı'nın Yazısı", "İki Kralın ve İki Labirentin Hikayesi" gibi diğer öyküler de aynı derecede büyüleyici. Borges, klasik Batı edebiyatından İslam mistisizmine, Çin felsefesinden matematik teorilerine kadar bir bilgi birikimini, son derece zarif ve ekonomik bir dille hikayelere dönüştürür. Hiçbir öyküsünde tek bir kelime bile fazlalık değildir.

Borges'i okumak, edebiyat okumaktan çok bir zihin egzersizidir. Bazı hikayeleri ilk okumada tam olarak kavranmayabilir; bu kitap defalarca okunmak için yazılmıştır. Tomris Uyar ve Fatih Özgüven'in çevirisi belirgin şekilde yüksek; Borges'in zekâsını ve şiirselliğini Türkçeye eksiksiz aktarıyor. İletişim Yayınları'nın baskısı kaliteli ve dipnotlar yeterli. Edebiyatın sınırlarını zorlamak, düşünce dünyasını genişletmek ve birkaç sayfada kozmik bir deneyim yaşamak isteyen her okurun kütüphanesinde "Alef" mutlaka bulunmalıdır.